Bàn về lễ vật cúng Táo quân

TRI THỨC SỐNG

Bàn về lễ vật cúng Táo quân

Ngày Táo Quân chầu trời được xem như ngày đầu tiên của Tết. Vậy việc chọn lễ vật cúng Táo quân thế nào là hợp lý?

  • 1

    Lễ vật cúng Táo quân: Chọn lễ chay hay mặn?

    Theo Đại đức Thích Minh Sơn (trụ trì chùa Kim Cổ 73 Đường Thành và Đền Hỏa thần 30 Hàng Điếu - Hà Nội) thì lễ vật là do Tâm tạo nên. Theo đó, lễ vật cúng Táo quân là chay hay mặn đều được. Những người theo đạo Phật giữ giới không sát sinh thì cúng lễ chay, còn người bình thường thì có thể cúng lễ mặn.

    Theo quan niệm dân gian, lễ mặn để cúng Táo Quân thường có 1 con gà trống luộc, nếu không thể chuẩn bị gà cúng thì bạn có thể luộc 1 miếng thịt lợn (nên chọn thịt nạc vai hoặc chân giò), 1 đĩa xôi, 1 đĩa rau xào và 1 bát canh. Ngoài ra còn có thêm chè ngọt.
     
    Hoa quả để cúng Táo quân nên gồm 5 loại quả, hoặc nếu chỉ có 1 loại thì phải có 5 quả. Lễ vật cúng Táo quân cũng cần có thêm một bình hoa gồm 5 bông hoa nhiều màu và thêm trầu cau, rượu. Nếu có thể, mua 1 con cá chép sống thả vào chậu nước để bên cạnh làm lễ để tiễn Táo quân. Ngoài ra còn có thêm vàng hương và quần áo của Táo quân.
     
    Bàn về lễ vật cúng Táo quân 1
    Lễ vật cúng Táo quân
     
    Xem thêm: 
     
    Theo ông Nguyễn Đức Thiêm, CLB tâm linh Phương Đông (Trung tâm nghiên cứu tiềm năng con người), sau khi bày lễ thì gia chủ thắp 1 nén hương và khấn thỉnh ( được in trong sách, bán ở các chùa).
     
    Khi nén hương vừa thắp cháy được 1/3 thì bạn thắp 3 nén hương nữa. Đợi cho tới khi 3 nén hương này cháy được 2/3 thì tạ lễ, hóa vàng mã và ra ao, hồ... phóng sinh để cá chép hoá rồng, làm phương tiện để các Táo quân lên chầu trời.

    Theo tục lệ xưa thì những nhà có trẻ con còn cúng một con gà luộc thuộc loại gà cồ (tức gà mới lớn, đang tập gáy), ngụ ý nhờ Táo quân xin Ngọc Hoàng cho đứa trẻ có nhiều nghị lực và sinh khí hiên ngang như con gà cồ. Ở miền Trung, miền Nam, lễ vật đơn giản hơn. Người dân thường cúng mũ, áo và đôi hia bằng giấy.

    Cũng theo Đại đức Thích Minh Sơn, không nên đốt quá nhiều tiền vàng mã trong ngày cúng Táo quân. Tục đốt vàng mã không phải của Phật giáo, mà theo quan niệm dân gian của Trung Quốc. Người Việt cũng bị ảnh hưởng bởi quan niệm này. Đốt mã nhiều trong ngày cúng Táo quân không chỉ lãng phí về mặt tiền bạc mà còn góp phần làm ô nhiễm môi trường và gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Thay vì mua vàng mã, bạn có thể mang tiền đi làm từ thiện sẽ tốt hơn rất nhiều - theo lời của Đại đức Thích Minh Sơn.
  • 2

    Cúng cá chép sống hay cá giấy?

    Xưa kia, mâm ở Bắc Bộ thường có món cá chép kho, cá chép rán, hoặc làm gỏi để thể hiện mong ước một cuộc sống no đủ trong năm mới. Sau này, người ta dần dần chuyển thành cá chép sống và mang cá ra phóng sinh ở ao, hồ, sông. Gần đây, nhiều người chuyển sang dùng cá giấy, cúng xong đem đi hóa cùng vàng hương là xong, vừa tiện lợi vừa không tốn kém.
     
    Bàn về lễ vật cúng Táo quân 2
    Cá chép giấy

    Thực tế thì cúng Táo quân bằng cá sống hay cá giấy đều được, miễn là gia chủ thành tâm. Trong sách nhà Phật có câu Nhất thiết do tâm tạo (tức là cái gì cũng do con người tạo nên). Người dân bày tỏ lòng thành của mình với các thần linh theo quan niệm, theo lòng thành và theo cái Tâm của mình chứ Phật thánh không bảo phải cúng cái này, cái kia.
     
    Việc cúng cá chép sống hay giấy chỉ là do con người mượn để gửi tâm tư tình cảm, quan niệm sống vào đấy. Nếu cúng cá chép sống, gia chủ nên thả ở sông hay hồ lớn để cá có thể tiếp tục sinh sống. Lưu ý, khi thả cá chép thì nên dùng tay bắt cá rồi thả xuống nước chứ không vứt cả túi nilon xuống sông, hồ khiến cá không thoát ra được, vừa phạm tội sát sinh vừa làm mất vệ sinh, ô nhiễm môi trường.
  • 3

    Tại sao lại cúng Táo quân vào ngày 23 tháng Chạp?

    Cúng Táo quân vào ngày 23 tháng Chạp là theo điển tích xưa. Truyện kể rằng có hai vợ chồng son, nhà nghèo sống bằng nghề làm mướn. Hai vợ chồng chung sống với nhau đã lâu mà chưa có mụn con nào nên đôi khi xảy ra xích mích. Một hôm, trong lúc nóng giận, người chồng lỡ tay đánh vợ. Giận chồng, người vợ bỏ nhà đi. Ít lâu sau, người vợ gặp và lấy một người đàn ông giàu có. Hai người chung sống với nhau như vợ chồng. Sau khi vợ bỏ đi, người chồng cảm thấy rất ân hận, không thiết làm ăn mà bỏ đi tìm vợ. Tiền bạc trong người cũng không còn, anh đành phải vừa đi hành khất vừa tìm vợ. 

    Bàn về lễ vật cúng Táo quân 3
    Sự tích Táo quân
     
    Xem thêm: 

    Một hôm, người chồng đến một nhà giàu có để xin ăn và khi bà chủ mang cơm ra, Người chồng nhận ra ngay đó chính là người vợ đã bỏ đi của mình. Hai người cùng nhau ôn lại chuyện xưa. Người vợ ân cần rước chồng cũ vào nhà, bày rượu thịt ra đối đãi rất cẩn thận. Người chồng cũ sau khi ăn uống rượu thịt no nê thì lăn ra ngủ. Khi người chồng mới đi săn trở về nhà, do sợ chồng bắt gặp chồng cũ ở nhà thì sẽ khó giải thích nên người vợ kéo chồng cũ vào đống rơm sau nhà. Người chồng mới sau khi về nhà liền đốt lửa cạnh đống rơm để nướng thú rừng, không may lửa bén vào đống rơm nơi người chồng cũ đang say ngủ khiến chàng chết cháy. Người vợ thấy vậy đã không cầm được lòng, cho rằng vì sự sắp đặt của mình mà chồng cũ phải bỏ mạng nên cũng lao vào đống rơm đang cháy chết theo. Người chồng mới thấy vợ chết cũng lao vào đống rơm đang cháy để chết theo vợ. 

    Bàn về lễ vật cúng Táo quân 4
    Bàn về lễ vật cúng Táo quân
    Chuyện tình của ba người đã làm Ngọc Hoàng cảm động, ngài đã hóa phép cho họ thành ba ông đầu rau để ngọn lửa luôn đốt nóng tình yêu và họ được sống gần nhau mãi mãi. Đồng thời phong cho 3 người chức Táo Quân trông nom bếp núc của từng nhà trên trần thế… coi sóc cuộc sống. Và cứ 23 tháng Chạp hàng năm thì cưỡi cá chép lên thiên đình bẩm tấu với Ngọc Hoàng mọi việc tốt xấu của gia chủ. Từ đó người dân Việt Nam lấy ngày này làm Tết Táo Quân.