Nhạc cụ dân tộc: Đôi nét về đàn Tranh

TRI THỨC SỐNG

Nhạc cụ dân tộc: Đôi nét về đàn Tranh

Đàn Tranh còn gọi là Ðàn thập lục, là nhạc khí dây gảy 16 dây phổ biến trong dân tộc Việt. Theo sách Lê Quí Ðôn Ðàn Tranh có từ đời Trần vào khoảng thế kỷ XII-XIII.

  • 1

    Xếp loại:

    Đàn Tranh là nhạc khí dây gảy loại không có dọc (cần đàn). Ðàn Tranh rất phổ biến tại Việt Nam đồng thời một số nước khác ở Châu Á cũng có. Ðàn Tranh được nhập vào Việt Nam và trở thành đàn Việt Nam, nhiều tác giả cho rằng Ðàn Tranh Việt Nam là từ cây (Trung Quốc) nhập vào

  • 2

    Hình thức cấu tạo:
    Nhạc cụ dân tộc: Đôi nét về đàn Tranh - 1

    Thùng đàn: hình hộp dài, chiều dài khoảng 110cm, đầu đàn hẹp khoảng 13cm, cuối đàn rộng khoảng 20cm.

    Mặt đàn: vồng lên tượng trưng cho vòm trời làm bằng gỗ nhẹ (gỗ tung, thông hay ngô đồng).

    Thành đàn: làm bắng gỗ trắc, mun hoặc cẩm lai.

    Ðáy đàn: dưới đáy đàn ở đầu rộng, phía tay phải người đánh đàn có một lỗ thoát âm hình bán nguyệt để lắp dây, ở giữa đàn có 1 lỗ hình chữ nhật để cầm đàn khi di chuyển và ở đầu hẹp có một lỗ tròn nhỏ để treo đàn.

    Cầu đàn: ở đầu rộng, một cầu đàn bằng gỗ, hơi nhô lên và uốn cong theo mặt đàn có 16 lỗ nhỏ xếp hàng ngang có nạm hoặc cẩn kim loại để xỏ dây.

    Ngựa đàn: trên mặt đàn có 16 nhạn đàn, các con nhạn (chevalet) để đỡ dây đàn và có thể di chuyển được để điều chỉnh độ cao thấp của dây trong lúc đang đàn, các con nhạn đều có thể làm bằng nhựa, xương, ngà, đồng thau, gỗ trắc hoặc cẩm lai, hiện nay làm bằng nhựa là phổ biến.

    Trục đàn: ở đầu hẹp đàn Tranh có 16 trục đàn để lên dây, trục đàn đặt trên mặt đàn còn để giữ một đầu dây xếp hàng chéo do độ ngắn dài của dây, tạo âm thanh cao thấp, trục đàn có thể làm bằng nhựa, đồng thau, gỗ trắc hoặc cẩm lai.

    Dây đàn: dây đàn bằng đồng thau, thép hoặc inox với các cỡ dây khác nhau như 20mm, 25mm, 30mm, đến 50mm.

    Móng đàn: Ðàn Tranh đàn bằng móng gảy thường được làm bằng đồi mồi, Inox.

  • 3

    Màu âm:

    Đàn Tranh có âm cao, màu âm vui tươi, trong sáng, Tầm âm Ðàn Tranh tùy số lượng dây gồm 3 quãng 8 từ Ðô lên Ðô3 (C đến C3 ).

    Khoảng âm dưới: âm thanh không được trong trẻo, thường dùng để đánh đệm.

    Khoảng âm giữa: âm thanh trong sáng, giàu sức diễn tả, vui tươi.

    Khoảng âm cao: âm thanh hơi gắt, thường dùng để đánh ngón Á.


    Nhạc cụ dân tộc: Đôi nét về đàn Tranh - 2

    Mời các bạn láng nghe video giới thiệu về đàn Tranh nhé!